Python:基础语法

【Python 基础语法】从零到熟练,一文掌握核心知识(2026 最新版)

这篇文章专为零基础或想系统复习的同学准备,内容覆盖 Python 最重要、最常用的基础语法。学完这篇,你就能独立写出规范、清晰的 Python 代码。

1. 基本规则与代码风格

  • 缩进:Python 使用缩进(推荐 4 个空格)表示代码块,不用 {}
  • 编码声明:Python 3 默认 UTF-8,无需写 # coding: utf-8
  • 注释
  # 单行注释
  """
  多行注释 / 文档字符串(推荐写在函数、类、模块开头)
  """

PEP 8 风格建议(必须遵守):

  • 变量、函数名用小写 + 下划线:user_name
  • 类名用大驼峰:UserManager
  • 常量全大写:MAX_CONNECTIONS = 100

2. 变量与数据类型

Python 是动态强类型语言,变量无需提前声明。

# 基本类型
name = "张三"          # str
age = 18               # int
height = 1.75          # float
is_student = True      # bool
score = None           # NoneType

# 类型查看与转换
print(type(age))       # <class 'int'>
print(str(age))        # 转字符串
print(int("123"))      # 转整数
print(float("3.14"))

多变量赋值(常用技巧):

a, b, c = 1, 2, 3
x = y = z = 0

3. 字符串(str)

s1 = "Hello"
s2 = 'Python'          # 单双引号等价
s3 = """多行
字符串"""

# 常用操作
print(s1 + " " + s2)           # 拼接
print(f"Hello {name}, 你今年 {age} 岁")   # f-string(Python 3.6+ 强烈推荐)
print("hello".upper())
print("  hello  ".strip())     # 去空格
print("a,b,c".split(","))      # 分割 → ['a','b','c']
print("-".join(["a","b","c"])) # 合并

# 格式化(推荐 f-string)
print(f"成绩:{score:.2f}")    # 保留两位小数

4. 列表(list)—— 最常用容器

fruits = ["apple", "banana", "orange"]

fruits.append("pear")          # 追加
fruits.insert(0, "mango")      # 插入
fruits.pop()                   # 删除最后一个并返回
fruits.remove("banana")        # 删除指定值

# 切片(超级重要)
print(fruits[1:3])             # [start:end) 前闭后开
print(fruits[::-1])            # 反转

5. 元组(tuple)—— 不可变列表

point = (10, 20)
color = ("red", "green", "blue")

# 常用:函数返回多个值时用元组
def get_user():
    return "张三", 18, "男"

name, age, gender = get_user()   # 解包

6. 字典(dict)—— 键值对(Python 3.7+ 有序)

student = {
    "name": "李四",
    "age": 20,
    "scores": [95, 88, 92]
}

print(student["name"])
print(student.get("phone", "未知"))   # 安全取值

student["age"] = 21                   # 修改
student["city"] = "上海"              # 新增

# 遍历
for key in student:
    print(key, student[key])

for k, v in student.items():
    print(k, v)

7. 集合(set)—— 去重、无序

s1 = {1, 2, 3, 3, 4}      # → {1,2,3,4} 自动去重
s2 = set([1, 2, 2, 5])

print(s1 & s2)            # 交集
print(s1 | s2)            # 并集
print(s1 - s2)            # 差集

8. 条件判断与循环

# if
score = 85
if score >= 90:
    print("优秀")
elif score >= 60:
    print("及格")
else:
    print("不及格")

# for 循环(最常用)
for i in range(5):           # 0~4
    print(i)

for fruit in fruits:
    print(fruit)

# while
count = 0
while count < 5:
    print(count)
    count += 1

列表推导式(Python 特色):

squares = [x**2 for x in range(10) if x % 2 == 0]

9. 函数

def add(a, b=0):           # 默认参数
    return a + b

# 可变参数
def print_info(name, *args, **kwargs):
    print(name)
    print(args)            # 元组
    print(kwargs)          # 字典

print_info("张三", 18, "男", city="北京", job="工程师")

lambda 匿名函数

square = lambda x: x**2

10. 模块与包

import math
import random as rnd
from datetime import datetime

print(math.pi)
print(rnd.randint(1, 100))

11. 异常处理

try:
    num = int(input("请输入数字:"))
    result = 100 / num
except ValueError:
    print("输入必须是数字")
except ZeroDivisionError:
    print("不能除以0")
else:
    print("计算成功,结果是", result)
finally:
    print("无论如何都会执行")

学习建议(路线图)

第 1 周:变量、字符串、列表、字典、if、for
第 2 周:函数、模块、文件操作、异常
第 3 周:面向对象(类)、列表推导式、高级特性
第 4 周:常用标准库(os、sys、datetime、json、collections)

推荐练习项目

  1. 学生成绩管理系统
  2. 简单命令行计算器
  3. 文件批量重命名工具

需要我继续补充以下任意内容,随时告诉我:

  • 文件操作(读写 txt、json、csv)
  • 面向对象编程(class 完整讲解)
  • 常用标准库详解(os、sys、datetime、random、json 等)
  • Pythonic 写法 30 例(让代码更优雅)
  • VS Code + Python 开发环境 配置指南

现在就开始动手写代码吧!把上面每个例子都敲一遍,你的基础就会非常扎实。

加油!你已经迈出了成为 Python 开发者的第一步!🐍✨

有任何疑问或想看具体某一部分的详细示例,随时回复我!

文章已创建 5103

发表回复

您的邮箱地址不会被公开。 必填项已用 * 标注

相关文章

开始在上面输入您的搜索词,然后按回车进行搜索。按ESC取消。

返回顶部