【Python 基础语法】从零到熟练,一文掌握核心知识(2026 最新版)
这篇文章专为零基础或想系统复习的同学准备,内容覆盖 Python 最重要、最常用的基础语法。学完这篇,你就能独立写出规范、清晰的 Python 代码。
1. 基本规则与代码风格
- 缩进:Python 使用缩进(推荐 4 个空格)表示代码块,不用
{}。 - 编码声明:Python 3 默认 UTF-8,无需写
# coding: utf-8。 - 注释:
# 单行注释
"""
多行注释 / 文档字符串(推荐写在函数、类、模块开头)
"""
PEP 8 风格建议(必须遵守):
- 变量、函数名用小写 + 下划线:
user_name - 类名用大驼峰:
UserManager - 常量全大写:
MAX_CONNECTIONS = 100
2. 变量与数据类型
Python 是动态强类型语言,变量无需提前声明。
# 基本类型
name = "张三" # str
age = 18 # int
height = 1.75 # float
is_student = True # bool
score = None # NoneType
# 类型查看与转换
print(type(age)) # <class 'int'>
print(str(age)) # 转字符串
print(int("123")) # 转整数
print(float("3.14"))
多变量赋值(常用技巧):
a, b, c = 1, 2, 3
x = y = z = 0
3. 字符串(str)
s1 = "Hello"
s2 = 'Python' # 单双引号等价
s3 = """多行
字符串"""
# 常用操作
print(s1 + " " + s2) # 拼接
print(f"Hello {name}, 你今年 {age} 岁") # f-string(Python 3.6+ 强烈推荐)
print("hello".upper())
print(" hello ".strip()) # 去空格
print("a,b,c".split(",")) # 分割 → ['a','b','c']
print("-".join(["a","b","c"])) # 合并
# 格式化(推荐 f-string)
print(f"成绩:{score:.2f}") # 保留两位小数
4. 列表(list)—— 最常用容器
fruits = ["apple", "banana", "orange"]
fruits.append("pear") # 追加
fruits.insert(0, "mango") # 插入
fruits.pop() # 删除最后一个并返回
fruits.remove("banana") # 删除指定值
# 切片(超级重要)
print(fruits[1:3]) # [start:end) 前闭后开
print(fruits[::-1]) # 反转
5. 元组(tuple)—— 不可变列表
point = (10, 20)
color = ("red", "green", "blue")
# 常用:函数返回多个值时用元组
def get_user():
return "张三", 18, "男"
name, age, gender = get_user() # 解包
6. 字典(dict)—— 键值对(Python 3.7+ 有序)
student = {
"name": "李四",
"age": 20,
"scores": [95, 88, 92]
}
print(student["name"])
print(student.get("phone", "未知")) # 安全取值
student["age"] = 21 # 修改
student["city"] = "上海" # 新增
# 遍历
for key in student:
print(key, student[key])
for k, v in student.items():
print(k, v)
7. 集合(set)—— 去重、无序
s1 = {1, 2, 3, 3, 4} # → {1,2,3,4} 自动去重
s2 = set([1, 2, 2, 5])
print(s1 & s2) # 交集
print(s1 | s2) # 并集
print(s1 - s2) # 差集
8. 条件判断与循环
# if
score = 85
if score >= 90:
print("优秀")
elif score >= 60:
print("及格")
else:
print("不及格")
# for 循环(最常用)
for i in range(5): # 0~4
print(i)
for fruit in fruits:
print(fruit)
# while
count = 0
while count < 5:
print(count)
count += 1
列表推导式(Python 特色):
squares = [x**2 for x in range(10) if x % 2 == 0]
9. 函数
def add(a, b=0): # 默认参数
return a + b
# 可变参数
def print_info(name, *args, **kwargs):
print(name)
print(args) # 元组
print(kwargs) # 字典
print_info("张三", 18, "男", city="北京", job="工程师")
lambda 匿名函数:
square = lambda x: x**2
10. 模块与包
import math
import random as rnd
from datetime import datetime
print(math.pi)
print(rnd.randint(1, 100))
11. 异常处理
try:
num = int(input("请输入数字:"))
result = 100 / num
except ValueError:
print("输入必须是数字")
except ZeroDivisionError:
print("不能除以0")
else:
print("计算成功,结果是", result)
finally:
print("无论如何都会执行")
学习建议(路线图)
第 1 周:变量、字符串、列表、字典、if、for
第 2 周:函数、模块、文件操作、异常
第 3 周:面向对象(类)、列表推导式、高级特性
第 4 周:常用标准库(os、sys、datetime、json、collections)
推荐练习项目:
- 学生成绩管理系统
- 简单命令行计算器
- 文件批量重命名工具
需要我继续补充以下任意内容,随时告诉我:
- 文件操作(读写 txt、json、csv)
- 面向对象编程(class 完整讲解)
- 常用标准库详解(os、sys、datetime、random、json 等)
- Pythonic 写法 30 例(让代码更优雅)
- VS Code + Python 开发环境 配置指南
现在就开始动手写代码吧!把上面每个例子都敲一遍,你的基础就会非常扎实。
加油!你已经迈出了成为 Python 开发者的第一步!🐍✨
有任何疑问或想看具体某一部分的详细示例,随时回复我!