数据结构-8.Java. 七大排序算法

Java 中的七大经典排序算法详解

在 Java 中讨论排序算法时,通常指以下七种最经典、最常被考察的排序算法(大学数据结构课 + 面试最常出现的组合):

  1. 冒泡排序 (Bubble Sort)
  2. 选择排序 (Selection Sort)
  3. 插入排序 (Insertion Sort)
  4. 希尔排序 (Shell Sort)
  5. 归并排序 (Merge Sort)
  6. 快速排序 (Quick Sort)
  7. 堆排序 (Heap Sort)

下面给出 Java 实现 + 核心思想 + 时间/空间复杂度 + 稳定性 + 适用场景 的完整对比与代码。

复杂度与特性一览表

排序算法最好时间平均时间最坏时间空间复杂度稳定性原地排序适用场景简述
冒泡排序O(n)O(n²)O(n²)O(1)稳定小规模数据、教育演示
选择排序O(n²)O(n²)O(n²)O(1)不稳定小规模数据、交换次数最少要求
插入排序O(n)O(n²)O(n²)O(1)稳定近乎有序、小规模数据
希尔排序O(n log n) ~ O(n^{1.3})O(n^{1.3}) ~ O(n²)O(n²)O(1)不稳定中等规模数据,改进插入排序
归并排序O(n log n)O(n log n)O(n log n)O(n)稳定大数据、稳定排序需求、外部排序
快速排序O(n log n)O(n log n)O(n²)O(log n)不稳定通用排序、平均性能最好(Java Arrays.sort)
堆排序O(n log n)O(n log n)O(n log n)O(1)不稳定需要 O(1) 额外空间、大数据

1. 冒泡排序(Bubble Sort)

public static void bubbleSort(int[] arr) {
    int n = arr.length;
    for (int i = 0; i < n - 1; i++) {
        boolean swapped = false;
        for (int j = 0; j < n - i - 1; j++) {
            if (arr[j] > arr[j + 1]) {
                // 交换
                int temp = arr[j];
                arr[j] = arr[j + 1];
                arr[j + 1] = temp;
                swapped = true;
            }
        }
        // 优化:如果一趟没有交换,已经有序
        if (!swapped) break;
    }
}

2. 选择排序(Selection Sort)

public static void selectionSort(int[] arr) {
    int n = arr.length;
    for (int i = 0; i < n - 1; i++) {
        int minIdx = i;
        for (int j = i + 1; j < n; j++) {
            if (arr[j] < arr[minIdx]) {
                minIdx = j;
            }
        }
        // 交换
        int temp = arr[i];
        arr[i] = arr[minIdx];
        arr[minIdx] = temp;
    }
}

3. 插入排序(Insertion Sort)

public static void insertionSort(int[] arr) {
    int n = arr.length;
    for (int i = 1; i < n; i++) {
        int key = arr[i];
        int j = i - 1;
        // 将比 key 大的元素向后移动
        while (j >= 0 && arr[j] > key) {
            arr[j + 1] = arr[j];
            j--;
        }
        arr[j + 1] = key;
    }
}

4. 希尔排序(Shell Sort)

public static void shellSort(int[] arr) {
    int n = arr.length;
    // 初始间隔可以有很多取法,这里用 n/2 递减
    for (int gap = n / 2; gap > 0; gap /= 2) {
        // 对每个分组进行插入排序
        for (int i = gap; i < n; i++) {
            int temp = arr[i];
            int j;
            for (j = i; j >= gap && arr[j - gap] > temp; j -= gap) {
                arr[j] = arr[j - gap];
            }
            arr[j] = temp;
        }
    }
}

5. 归并排序(Merge Sort)

public static void mergeSort(int[] arr) {
    if (arr == null || arr.length <= 1) return;
    int[] temp = new int[arr.length];
    mergeSort(arr, 0, arr.length - 1, temp);
}

private static void mergeSort(int[] arr, int left, int right, int[] temp) {
    if (left >= right) return;
    int mid = left + (right - left) / 2;
    mergeSort(arr, left, mid, temp);
    mergeSort(arr, mid + 1, right, temp);
    merge(arr, left, mid, right, temp);
}

private static void merge(int[] arr, int left, int mid, int right, int[] temp) {
    int i = left, j = mid + 1, k = left;
    while (i <= mid && j <= right) {
        temp[k++] = arr[i] <= arr[j] ? arr[i++] : arr[j++];
    }
    while (i <= mid) temp[k++] = arr[i++];
    while (j <= right) temp[k++] = arr[j++];
    System.arraycopy(temp, left, arr, left, right - left + 1);
}

6. 快速排序(Quick Sort)——最经典版本

public static void quickSort(int[] arr) {
    if (arr == null || arr.length <= 1) return;
    quickSort(arr, 0, arr.length - 1);
}

private static void quickSort(int[] arr, int low, int high) {
    if (low >= high) return;

    // 优化:小数组用插入排序
    if (high - low <= 10) {
        insertionSort(arr, low, high);
        return;
    }

    int pivotIndex = partition(arr, low, high);
    quickSort(arr, low, pivotIndex - 1);
    quickSort(arr, pivotIndex + 1, high);
}

private static int partition(int[] arr, int low, int high) {
    // 随机化 pivot 防止最坏情况
    int randomIdx = low + (int)(Math.random() * (high - low + 1));
    swap(arr, randomIdx, high);

    int pivot = arr[high];
    int i = low - 1;
    for (int j = low; j < high; j++) {
        if (arr[j] < pivot) {
            i++;
            swap(arr, i, j);
        }
    }
    swap(arr, i + 1, high);
    return i + 1;
}

private static void swap(int[] arr, int i, int j) {
    int temp = arr[i];
    arr[i] = arr[j];
    arr[j] = temp;
}

private static void insertionSort(int[] arr, int low, int high) {
    for (int i = low + 1; i <= high; i++) {
        int key = arr[i];
        int j = i - 1;
        while (j >= low && arr[j] > key) {
            arr[j + 1] = arr[j];
            j--;
        }
        arr[j + 1] = key;
    }
}

7. 堆排序(Heap Sort)

public static void heapSort(int[] arr) {
    int n = arr.length;

    // 建堆(从第一个非叶子节点开始)
    for (int i = n / 2 - 1; i >= 0; i--) {
        heapify(arr, n, i);
    }

    // 依次把最大值放到末尾
    for (int i = n - 1; i > 0; i--) {
        swap(arr, 0, i);
        heapify(arr, i, 0);
    }
}

private static void heapify(int[] arr, int n, int i) {
    int largest = i;
    int left = 2 * i + 1;
    int right = 2 * i + 2;

    if (left < n && arr[left] > arr[largest]) largest = left;
    if (right < n && arr[right] > arr[largest]) largest = right;

    if (largest != i) {
        swap(arr, i, largest);
        heapify(arr, n, largest);
    }
}

面试最常问的对比与总结问题

  1. 哪种排序最稳定? → 归并排序、插入排序、冒泡排序
  2. 哪种排序空间复杂度最低? → 堆排序、选择排序、插入排序、冒泡排序、希尔排序(O(1))
  3. 为什么 Java 的 Arrays.sort() 默认使用快速排序 + 双轴快速排序 + 插入排序混合?
  4. 快速排序最坏情况如何避免?(随机化 pivot、三数取中、双轴快排)
  5. 什么时候用归并排序比快速排序更好?(需要稳定排序、大数据外部排序、链表排序)

如果你正在准备面试,建议把快速排序、归并排序、堆排序的代码 + 手写 partition / merge / heapify 过程练熟,这是高频手撕代码题。

需要哪一个算法的更详细的动图讲解思路、边界case分析、还是完整测试代码?
或者想看 Java 中内置排序(Arrays.sort、Collections.sort)的底层实现细节?

文章已创建 4323

发表回复

您的邮箱地址不会被公开。 必填项已用 * 标注

相关文章

开始在上面输入您的搜索词,然后按回车进行搜索。按ESC取消。

返回顶部